USD426.32EUR496.24RUB6.04

Семей - көлік қатынасынсыз қалмайды

14 сәуір 2021, 12:00
Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде тұрғындар мен азаматтық қоғам Семей қаласының автобус паркі туралы проблемалық мәселені белсенді түрде көтеруде.
Семей - көлік қатынасынсыз қалмайды

Үлкен қоғамдық резонансты ескере отырып, Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің өкілдері қалыптасқан жағдайды түсіндіру үшін баспасөз мәслихатын өткізген еді. Брифингке Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары Алмасхан Сматлаев, Семей қаласының әкімі Нұрымбет Сақтағанов және Семей қаласының бұрынғы басшысы - облыс әкімінің кеңесшісі Ермак Сәлімов қатысты.

2019 жылы Семей қаласының тұрғындары тарапынан жолаушылар тасымалының сапасы мен қалалық автобустардың жай-күйіне қатысты көпжылдық шағымдардан кейін облыс әкімдігі "ҚДБ-Лизинг"АҚ арқылы жылжымалы құрамды жаңарту туралы шешім қабылдады.

Жеңілдікті лизинг алу үшін "SEMEY BUS" ЖШС бірлескен кәсіпорны құрылғаны белгілі. Оның құрамындағы мемлекет үлесі 49 пайыз және жеке әріптес – 51 пайыз "Семей автобус паркі" ЖШС-нің үлесінде.

Лизинг арқылы 4,2 млрд. теңгеге 170 автобус сатып алынғаны белгілі. Бизнеске түсетін салмақты азайту үшін облыс әкімдігі жобаны бірлесіп қаржыландыруға 633 млн. теңге бөлді. Осылайша, лизинг сомасы 3,5 млрд. теңгеге дейін азайды.

Статистикалық мәліметтерге сәйкес, жаңа автобустар сатып алғанға дейін Семейдің жеке тасымалдаушылары жылына 17 млн. адамның жолаушылар ағынын көрсетіп отыр. Алматы көлік және коммуникациялар ғылыми-зерттеу институтының мамандары жүргізген талдаудан кейін нақты жылдық жолаушылар ағыны 57 млн. адам екені белгілі болды. Бұл фактор лизинг арқылы жобаны жүзеге асыру туралы шешім қабылдаудағы негізгі факторлардың бірі болды. Өйткені, есептеулер бойынша жоба экономикалық тұрғыдан тиімді.

Бизнесті қолдау үшін Семей қаласының әкімдігі әлеуметтік маңызы бар маршруттардың рентабельділігі төмен болған жағдайда оларды субсидиялау бойынша міндеттемелер алды. Алайда, бүгін "SEMEY BUS" ЖШС кәсіпорны қиын жағдайға тап болды. Мұның басты себебі, Алмасхан Сматлаевтың айтуынша, тиімсіз менеджмент.

Кәсіпорын қызметкерлері жалақыны үнемі ұстап тұрады, зейнетақы және әлеуметтік аударымдар жүргізілмейді. Осылайша, қарыз сомасы 168,5 млн. теңгені құрады. Әкімдіктің араласуы нәтижесінде қарыз өтеліп, шиеленіс жойылды.

Сонымен қатар, кәсіпорын бюджетке салық міндеттемелерін төлемейді. Қарыз 316 млн. теңгені құрайды, компанияның есепшотына тыйым салынуы мүмкін.

Алмасхан Сматлаев тағы бір фактіні ерекше атап өтті – лизинг алған сәттен бастап "SEMEY BUS" ЖШС несие бойынша шарттық міндеттемелерді орындамайды.

Кәсіпорынға төлемдер бойынша кейінге қалдырылды. Алайда, қарыз өтелмеген және бүгінгі күні 1,1 млрд. теңгеге дейін ұлғайды. Кредит бойынша мерзімі өткен сәттен бастап ҚДБ-Лизинг компанияға лизинг бойынша берешекті өтеу қажеттілігі және лизинг нысаналарын алып қою арқылы шартты мерзімінен бұрын бұзу мүмкіндігі туралы бірнеше рет хабардар етті. Егер бұл орын алса, "SEMEY BUS" ЖШС қызметі тоқтатылады.

Бұдан басқа, кәсіпорынның коммуналдық және жеке ұйымдар алдында 347 млн. теңге сомасында борыштары бар. Осылайша, 25 наурыздағы жағдай бойынша компанияның жалпы қарызы шамамен 2 млрд. теңгені құрады.

- Облыстың барлық автотасымалдаушыларының ішінде мұндай қаржылық жағдай тек "SEMEY BUS" ЖШС-де қалыптасты. Сондықтан кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне аудит жүргізілді. Бірқатар кемшіліктер анықталды, - деп атап өтті ШҚО әкімінің бірінші орынбасары.

Бағыттар бойынша тасымалдауды жүзеге асыру үшін жеткілікті жылжымалы құрамға ие бола отырып, өзінің автобус паркінде ерекше үлкен класты автобустарды жалға алу жүргізілгені белгілі болды. Сондай-ақ, қолда бар қарызға қарамастан, кәсіпорын қаражатты бизнес-кластағы жеңіл автокөлікті жалға алуға, жиһаз бен жабдық сатып алуға жұмсады. Ұйымның дамуының теріс динамикасымен ынталандыру төлемдері жүргізілді.

Компания маршруттарда тасымалдауға 2019 жылғы қыркүйекте кірісті, ал бірінші субсидияны бөлу үшін өтініш 2020 жылғы наурызда жіберілді.

- Жобаның жалпы сомасы 4,2 млрд. теңгені, ал әкімдіктің бірлесіп қаржыландыруын есепке алғанда-3,5 млрд. теңгені құрады. Компания жыл сайын 3,5 млрд. теңгеге субсидия түрінде мемлекеттік қолдауды, сонымен қатар тарифті көтеруді талап етті. Яғни, бір жылдың ішінде олар бүкіл жобаның құны қанша ақша талап етті, - деп атап өтті Алмасхан Сматлаев.

Сонымен қатар, 2021 жылдың 10 ақпанында кәсіпорын тағы да 3,5 млрд теңге, ал 21 ақпанда – 773 млн. теңге сұрады. Осыдан кейін, 29 наурызда компания тағы да екі жылға 7,4 млрд. теңге көлемінде субсидия сұрады. Бұл лизинг сомасынан екі есе көп.

Бұл ретте, билік өкілдері атап өткендей, тасымалдаушыда субсидиялау қағидаларына сәйкес сұратылатын сомалардың нақты дәлелі және тиісті негіздемелер болған жоқ және әлі күнге дейін жоқ.

Осыған қарамастан, 2020 жылы облыстық бюджеттен аз қамтылған және көпбалалы отбасылардан шыққан балалардың жеңілдікпен жол жүруіне байланысты тасымалдаушылардың шығындарын өтеу үшін Семей қаласына 140 млн. теңге бөлінді. Алайда, бұл соманың 5,9 млн. теңгесі ғана игерілді, ал қалған ақша облыс бюджетіне қайтарылды.

Биыл аталған мақсаттарға 500 млн. теңгеден астам қаражат қарастырылған, бірақ қазір тасымалдаушылар бұл соманы игере алмайды. Сонымен қатар, сатып алынған 170 жаңа автобустың небәрі жарты жылдан кейін 30-ға жуығы техникалық ақаулы күйде болды және тоқтап тұр, ал бүгінгі күні 70-ке жуық автобус сынған күйде болды.

Облыс әкімдігінде қала көлік қатынасынсыз қалмауы үшін барлық қажетті шаралар қабылдануда деп сендірді. Әзірге кездесуге бара жатқан ҚДБ-лизингімен келіссөздер жүргізілуде. Субсидиялар бөлу үшін кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне және нормативтік-құқықтық актілерге құқықтық талдау жүргізіледі, өйткені бәрі бюджет заңнамасының талаптарына сәйкес келуі керек.

- Семей қаласы мәслихатының кезектен тыс сессиясы өткізіліп, кәсіпорынға 500 млн. теңге бөлу мәселесі қаралады. Одан әрі бұл мәселе республикалық деңгейде қаралатын болады,– деп атап өтті Семей қаласының әкімі Нұрымбет Сақтағанов.  - Тасымалдаушылар өтінімдері негізінде қажетті субсидия алады деп үміттенемін. Бірақ, өкінішке орай, бүгінгі күнге дейін бірде-бір негізделген өтінім түскен жоқ. Біз бұл мәселе бойынша жұмыс істейтін боламыз. Барлық әлеуметтік маңызы бар бағыттар штаттық режимде жүзеге асырылатын болады.

ШҚО әкімдігінің материалы негізінде дайындалды

 

Әлеуметтік желілерде бөлісу:

Сілтемеге жазылу


Оқыңыз:

Соңғы жаңалықтар

14 сәуір 2021, 11:43
ТОО «Ертіс өнірі»
Республикаға тарайтын апталық газет
© 2007—2021
Әрленім және құрастыру
SemStar